اهمیت انجام نوار قلب دوره‌ای در افراد مبتلا به اختلالات متابولیک: یک خلاصه‌سیاستی

چکیده

اختلالات متابولیک از جمله چاقی، دیابت نوع دو، بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک (MAFLD)، کم‌خونی و مقاومت به انسولین، به طور فزاینده‌ای شیوع یافته‌اند و سهم عمده‌ای در بروز بیماری‌ها و مرگ‌ومیر ناشی از عوارض قلبی-عروقی دارند. شواهد رو به رشد حاکی از آن است که این شرایط با طولانی‌شدن فاصله QT تصحیح‌شده (QTc) همراه هستند؛ شاخصی کاملاً شناخته‌شده برای آریتمی‌های بطنی و مرگ ناگهانی قلبی. افراد مبتلا به اختلالات متابولیک، حتی در نبود بیماری قلبی-عروقی شناخته‌شده، به طور قابل‌توجهی در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به آریتمی‌های تهدیدکننده حیات قرار دارند. مقاومت به انسولین، به عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی اختلال عملکرد قلبی-متابولیک، نیز با افزایش فاصله QT مرتبط دانسته شده است. علیرغم این حجم رو به رشد از شواهد، پایش فاصله QTc در حال حاضر در دستورالعمل‌های معمول بالینی برای مدیریت اختلالات متابولیک گنجانده نشده است. الکتروکاردیوگرافی (نوار قلب) یک ابزار تشخیصی کم‌هزینه و در دسترس است که امکان شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر را فراهم کرده و از مداخلات پیشگیرانه به‌موقع پشتیبانی می‌کند. اجرای روتین پایش دوره‌ای (پایه و سالانه) فاصله QTc بر اساس نوار قلب، پتانسیل کاهش مرگ ناگهانی قلبی، بهبود سطح‌بندی خطر قلبی-عروقی و کاهش هزینه‌های درمانی مرتبط با رویدادهای حاد قلبی را داراست. این خلاصه‌سیاستی، تصویب یک راهبرد ملی برای پایش QTc را به عنوان رویکردی مقیاس‌پذیر و مقرون‌به‌صرفه جهت بهبود پیامدهای قلبی-عروقی در بیماران مبتلا به اختلالات متابولیک مورد حمایت قرار می‌دهد.

نویسندگان

سید رسول ناظمی فرد، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فسا، ایرانhttps://orcid.org/0009-0001-1430-9071

بابک پزشکی، دانشیار غدد داخلی و متابولیسم مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فسا، ایران

مجتبی فرجام، استاد تمام فارماکولوژی، مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فسا، ایرانhttps://orcid.org/0000-0003-4826-2846

https://doi.org/10.31661/gmj.v15i.4206

Mobasheri-Shiri M, Bazmi S, Soleimani-Meigoli MS, Karimimoghadam Z, Tabrizi R, Farjam M. The association between insulin resistance and QT interval: A systematic review and Meta-Analysis. BMC Cardiovascular Disorders. 2025 Feb 28;25(1):139.Yazdanpanah, M. H., Naghizadeh, M. M., Sayyadipoor, S., & Farjam, M. (2022). The best QT correction formula in a non-hospitalized population: the Fasa PERSIAN cohort study. BMC cardiovascular disorders, 22(1), 52. https://doi.org/10.1186/s12872-022-02502-2 3. Yazdanpanah, M. H., Bahramali, E., Naghizadeh, M. M., Farjam, M., Mobasheri, M., & Dadvand, S. (2021). Different body parts' fat mass and corrected QT interval on the electrocardiogram: The Fasa PERSIAN Cohort Study. BMC cardiovascular disorders, 21(1), 277. https://doi.org/10.1186/s12872-021-02095-2Mohammad Kermani-Alghoraishi, Hamidreza Roohafza, Rahil Ghahramani, Mohammad Talaei, Nizal Sarrafzadegan, Masoumeh Sadeghi. Association of Prolong PR and QTC Intervals with CardiovascularEvents and Mortality: The Isfahan Cohort Study. Biomed J Sci & Tech Res 29(5)-2020. BJSTR. MS.ID.004858Bazmi, S., Mohammadi, Z., Motazedian, M., & Tabrizi, R. (2025). Is anaemia associated with QTc prolongation? A retrospective cross-sectional analysis from a rural population-based cohort. BMJ open, 15(9), e101021. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2025-101021 6. Naderi, A., Farjam, M., Mojarrad Sani, M., Abdollahi, A., Alkamel, A., Keshavarzian, O., & Tabrizi, R. (2023). The association between nonalcoholic fatty liver disease and corrected QT interval prolongation among generally healthy Iranian population: Fasa https://doi.org/10.1002/clc.24015 Cohort Study (FACS). Clinical cardiology, 46(6), 615–621.Hyun, H. K., & Cheon, J. H. (2025). Metabolic Disorders and Inflammatory Bowel Diseases. Gut and liver, 19(3), 307–317. https://doi.org/10.5009/gnl240316