معاونت پژوهشی - دانشگاه علوم پزشکی فسا

green

علم سنجی

نمایه ی استنادی یک نوع پایگاه داده ی کتاب شناختی است، که کاربر را قادر می سازد به این نکته پی ببرد کدام مقالات جدید جای کدام مقالات قدیمی را گرفته اند.

 اولین نمایه های استنادی استنادات قانونی از قبیل استنادات Shepard بودند. از دیگر نمایه های استنادی می توان موسسه ی Eugene Garfield اطلاعات علمی، اولین نمایه ی استنادی در جهت مقالات منتشر شده در مجلات آکادمیک نام برد؛ که نمایه ی استنادی علوم (SCI)، نمایه­ی استنادی علوم اجتماعی (SSCI) و نمایه ی استنادی هنر و علوم انسانی (AHCI) از شاخه های آن است. اولین نمایه ی سازی استنادی خودکار توسط Cite Seer در سال ۱۹۹۷ انجام گرفت. همچنین Google Scholar از جمله منابع چنین داده هایی می باشد.

سرویس های نمایه سازی استنادی اصلی

ISI: اکنون به بخشی از Thomson Scientific تبدیل شده است که نمایه های استنادی ISI را به دو صورت چاپ شده و روی لوح فشرده ارائه می دهد. هم اکنون این داده ها از طریق وب به نام شبکه ی دانش (Web of Knowledge) شناخته می شوند.

Elsevier : Elsevier اسکوپوس هایی (Scopus: یکی از نمونه های نمایه استنادی معتبر و شناخته شده که اطلاعات کتاب‌شناختی حدود ۲۵ میلیون سند از اطلاعات محصولات حدود ۵هزار ناشر علمی از سراسر جهان را در خود جمع‌آوری کرده ‌است.) تنها به صورت آنلاین منتشر می کند و ترکیب دو نوع جستجوی موضوع محقق با جستجوی استنادی و ردیابی در علوم و علوم اجتماعی می باشد. 

نمایه ی استنادی هندی: این نمایه داده های استنادی منتشر شده در هندوستان را در بر دارد و شامل موضوعات اصلی از قبیل علمی، فنی، پزشکی، علوم اجتماعی، هنر و علوم انسانی می باشد.

هزینه دستیابی به این نمایه ها در پایگاه های مختلف بسیار متفاوت است. پایگاه داده های ISI و Scopus فقط به افرادی که دارای اشتراک هستند سرویس ارائه می دهد در حالی که Cite Seer و Google Scholar به صورت رایگان روی اینترنت قرار دارند.

در پایان چند نکته بیان می شود:

1- نمایه های استنادی برای بازیابی اطلاعات طراحی شده بودند اما اکنون در جهت کتاب شناسی وارزیابی تحقیقات نیز مورد استفاده قرار می گیرند.

2- داده های استنادی اساس ضریب تأثیرگذاری (Impact Factor) نشریات معتبر و مشهور می باشد.

3- تحقیقات صورت گرفته در زمینه تجزیه و تحلیل استنادی به عنوان علم سنجی (Scientometric) یا به طور دقیق کتاب  سنجی(Bibliometrics) نامیده می شوند. نشریات علم­سنجی، اطلاع سنجی(Info metrics) و نشریه ی جامعه ی آمریکایی علم اطلاعات و فن آوری ار نشریات پیشرو در این زمینه هستند.

منبع: http://researcheditor.ir