معاونت پژوهشی - دانشگاه علوم پزشکی فسا

green

علم سنجی

ترجمه به معنای بازگرداندن یک متن از یک زبان به زبان دیگر است.ترجمه را می توان به عنوان دریچه ای به دنیای علم و فرهنگ سایر ملل تلقی کرد. از طرفی مترجم سفیر برقراری این ارتباط می باشد.مترجمان حامی و خادم دنیای علم و فرهنگ هستند و نقشی اساسی در دنیای ارتباطات امروز ایفا می کنند.

در دنیای اسلام نیز ترجمه با عنوان « نهضت ترجمه» در قرن دوم هجری آغاز شد و رساله و وظیفه این نهضت انتقال مفاهیم و مبانی اسلام به سایر سرزمین های تازه مسلمان متکلم به زبان های غیر عربی بود. اما این نهضت پس از چند سال رو به افول گداشت و دلیل آن ترجمه شدن تمام علوم موجود در آن زمان جهان اسلام بود.در دنیای امروز با گسترش سریع و روز افزون ارتباطات نیاز به ترجمه در همه جوانب آن احساس می شود.

 ترجمه دارای دو تقسیم بندی می باشد.

1- ترجمه شفاهی

2- ترجمه کتبی

ترجمه شفاهی آن است که مترجم سخنان طرف مقابل را به صورت زنده وآنی به زبان خود یا دیگر برگرداند. کاربرد این نوع ترجمه در کنفرانس ها، جلسات ، مجامع بین المللی ، توریسم ، تیم های ورزشی و غیره می باشد و دارای چند حالت می باشد :

   1- عبارت به عبارت

   2- جمله به جمله

   3- کلمه به کلمه

ترجمه کتبی نوعی از ترجمه است که در آن متن در اختیار مترجم قرار می گیرد و وی با حوصله و دقت بیشتری می تواند به برگرداندن و معادل سازی اصطلاحات  و عبارات بپردازد.

در این حالت ترجمه در موارد تخصصی نیازی به حافظه و سرعت عمل در ترجمه وجود ندارد و مترجم قادر است با استفاده از لغت نامه و دیکشنری به ترجمه بپردازد. هر چند در این حالت مترجم نیاز دارد که به هر دو زبان به خصوص قواعد گرامری و لغوی آنها مسلط باشد. ملزومات ترجمه ترجمه آمیزه ای از هنر و علم به طور همزمان است. ترجمه خوب می تواند به یک اثر اعتبار ببخشد و ترجمه بد باعث می شود یک کار معتبر، بی ارزش شود.

1- تسلط به زبان مادری : یک مترجم باید قادر به نگارش متون در حالت های مختلف به زبان مادری خود باشد. چرا که تسلط به زوایای مختلف زبان مادری در ترجمه بسیار راهگشا است.

2- تسلط به زبان مقابل: درک و فهم متن و در مرحله بعد از آن توانایی تبدیل لغات و اصطلاحات و قواعد جمله بندی نیازمند تسلط کامل و کافی به زبان مقصد است. گاهی در متن جملات در حالت عادی بیان نمی شوند و به هیچ وجه به صورت تحت اللفظی یا حتی ترجمه جمله ای به معنای صحیحی ختم نمی شود، لذا مترجم باید حتی به ضرب المثلها و اصطلاحات رایج در آن زبان اشراف داشته باشد. از این رو آشنایی با فرهنگ عمومی و کنایه ها و طنز های عامیانه کارساز خواهد بود.

3- اشراف به موضوع مورد ترجمه: گاهی فقط دانستن زبان مقصد کافی نمی باشد و اینجاست که باید با لغات تخصصی مرتبط با متن نیز آشنایی داشت. مثلاً اگر موضوع متن در زمینه طب، معماری، فلسفه و غیره باشد نیازمند اشراف و آشنایی مترجم با آن زمینه می باشد.

4- امانتداری: مترجم باید همواره محتوای متن را بر اساس نگارش مولف ترجمه کند و دیدگاه و نظر خود را به آن اعمال نکند. ورود دیدگاه مترجم به متن ، اعتبار علمی و ادبی آن مورد خدشه قرار می دهد.اگر مترجم نظر مخالفی نسبت به نظر مولف دارد می تواند در بخش پاورقی یا به صورت مکتوبی جداگانه آنرا به نویسنده منتقل کند.

منبع: http://researcheditor.ir