معاونت پژوهشی - دانشگاه علوم پزشکی فسا

green

علم سنجی

حسن عبدالله زاده از اساتید دانشگاه های کشور، در یک یاداشت با موضوع خطاهای رایج در نگارش پایان نامه نوشت: برخی اشتباهات رایج و تصورات نادرست دانشجویان در درس پایان نامه (پژوهشهای عملی انفرادی) که اغلب با آن مواجهند عبارتند از اینکه : دقت كافی در انتخاب موضوع نمی كنند. برخی دانشجویان بدون توجه به كاربردی و بدیع بودن موضوع و تنها با توجه به عناوین تحقیقات قبلی موضوع خود را انتخاب كردند. برخی دیگر نیز در حالتی تفریطی بدون در نظر گرفتن پیشینه، موضوعی را انتخاب كردند.بهتر است برای انتخاب موضوع از ترمهای قبل فکر و برنامه ریزی کنید نه اینکه این کار را به ترم آخر موکول کنید. برخی دانشجویان به اشتباه تصور می کنند اولین موضوعی که انتخاب کرده اند مجبورند همان را بپذیرند! لازم نیست در عنوان پایان نامه از همه متغیرهای تحقیقتان نام ببرید.

كامل تر خواهد بود اگر شهر یا منطقه و سال انجام تحقیقتان در عنوان ذكر شود.زیباتر و درست تر خواهد بود اگر كلمات مقدماتی مثل بررسی و مثل اینها را حذف كنید:رابطه بین هوش هیجانی و رضایت از زندگی در دانشجویان دانشگاههای شهر دامغان در سال 1384. سعی كنید تعداد كلمات عنوان شما از 15 تا بیشتر نشود. آشنا نبودن به روش تحقیق و روش های آماری عامل اصلی طول كشیدن پایان نامه دانشجویان است. بیش از حد تحت تاثیر كارها و روند تحقیق دوستانشان قرار می گیرند .به محض بروز مشكل در اجرای پژوهش اعتماد به نفس خود را از دست می دهند و به كل تحقیق و موضوع خود را زیر سوال می برند.برخی فكر می كنند در اجرای پایان نامه نباید با مشكلی مواجه شوند. برخی نیز فكر می كنند هر تحقیقی كه قبلا صحافی شده كامل و بدون نقص است!

عدم تسلط دانشجویان به نرم افزار های آماری و آزمونهای آماری از عمده نقطه ضعفهای دانشجویان است. فهرست جدولها و نمودارها را بعد از فهرست عنوانها ذكر نكردند. فهرست عناوین نیز باید به تفكیك فصلها ارایه شود. شماره صفحه باید در بالای صفحه و سمت چپ در سربرگ نوشته شود نه در پایین صفحه.كلیه صفحات پایان نامه باید بدون حاشیه یا قاب باشد (صفحات پیوست استثنا است) بسیاری از دانشجویان فونت و اندازه خط مناسبی را انتخاب نكرده اند. انتخاب فونت تیتر و یا اندازه درشت در پایان نامه زیبایی پایان نامه را كم می كند.بسیاری نیز اصطلاحات مهم و اسامی خارجی را پاورقی نكرده بودند. نوشتن منبع هر جمله یا پاراگراف در انتهای آن، داخل پرانتز بیانگر اعتبار تحقیق است. موضوعی که 40 درصد دانشجویان از آن غافل بوده اند.مثال(سیف،1384). چكیده از این مورد استثنا است. عده ای نیز با شتاب زدگی به بررسی پیشینه می پردازند و فرصت استنباط نظریه ها و تحقیقات را به خود نمی دهند.

درست است که فهرست منابع را در پایان می آورید اما از همان ابتدا که مطالبی یادداشت می کنید،لازم است مشخصات کامل منبع را نیز یادداشت کنید. نوشتن مطالب بسیار خودمانی، احساسی و عامیانه در پژوهش از اعتبار كار شما كم می كند حتی در مقدمه. برخی نیز در  مقدمه بیش از حد حاشیه پردازی كردند.مطالب نوشته شده نباید به صورت اول شخص باشد:مثال:من در این تحقیق به این موضوع پرداختم!! بسیاری از دانشجویان با وجود تاكید فراوان از آوردن چكیده در ابتدای پایان نامه خودداری كرده بودند و یا چكیده را كامل و جامع ذكر نكرده بودند.بیان مساله را با سوالات تحقیق اشتباه می گیرند.در اهمیت و ضرورت تحقیق كمتر به این می پردازتد كه نتایج تحقیق آنها برای كجا یا چه افرادی كاربرد دارد و یا چه مشكلاتی را برطرف می كند. برخی دانشجویان قادر نیستند بین هدف (یا اهداف) كلی با هدفهای جزیی تمایز قایل شوند و یا هدف را از لحاظ دستوری و نگارشی مشابه فرضیه یا سوال می نویسند. برخی نیز روش تحقیق خود را ذكر نكردند یا كامل مشخص نكردند.لازم نیست توضیحات توصیفی یك روش را بیان كنید مثلا لازم نیست بنویسید كه روش پس رویدادی چیست و … فقط عنوان روش خود را بنویسید كفایت می كند.  بهتر است فرمولهای آماری را در پایان نامه ننویسید. فقط نتایج، جدولها و نمودارها كفایت می كند. (لازم است اول جدول و سپس نمودار آن بیاید.) فرمول تعیین حجم نمونه از این قانون استثنا است. اشتباه رایجی كه قبلا دانشجویان داشتند مبنی بر اینكه تفاوت سوال با فرضیه در تحقیق تنها در نحوه سوالی بودن یا سوالی نبودن جملات آنها است!!، خوشبختانه تنها یك نفر (البته یك و نیم نمره را از دست دادند) این اشتباه را مرتكب شد و بقیه تفاوت روش شناختی را به خوبی به نمایش گذاشتند. عدم ارایه توضیحات كافی و مشخص در قسمت شیوه گردآوری اطلاعات. تصور نادرست: هر كسی تعداد سوالات و فرضیه های بیشتری داشته باشد تحقیق معتبر تری دارد!. تصور نادرست: هر تحقیقی كه روشهای آماری بسیار پیشرفته داشته باشد تحقیق معتبر تر و كارآمد تری دارد!!.

بسیاری از دانشجویان به علت عدم تسلط به رایانه،اینترنت و زبان انگلیسی در مرور تحقیقات قبلی بسیار ضعیف عمل كردند( به استثنای سه نفر كه قسمت دوم فصل دوم خود را كامل گزارش كردند – لحاظ كردن 2 نمره اضافی برای این مورد. تصور نادرست: حتما باید در پژوهش از پرسشنامه استفاده شود!. عدم توجه به مطالعات موردی و روشهایی مثل مصاحبه، مشاهده، آزمایشی و غیره…… از بزرگترین نقاط ضعف پایان نامه هاست. عدم دقت در تعیین حجم نمونه و روش نمونه گیریی از دیگر موانع در اعتبار و قابلیت تعمیم پایان نامه ها است. برخی دانشجویان در فصل چهارم اعداد آماری را به زبان انگلیسی ذكر كرده اند.برخی نیز به اشتباه مشخصات نمودار ها را در بالا و مشخصات جدول را در پایین نوشته اند و یا برای جدولها یا نمودارها شماره نزدند. برخی دانشجویان ( علی رغم توضیحات كلاسی ) تفاوت روش شناختی فصل چهارم و پنجم را خوب درك نكرده و اكثر دانشجویان فصل پنجم را ناقص و بدون بحث و مقایسه (همخوانی یا عدم همخوانی) با تحقیقات قبلی رها كرده اند. با وجود تاكید زیاد به نحوه منبع نویسی طبق آخرین روش انجمن روان شناسی آمریكا و توضیح در كلاس و ذكر مثالهای متعدد غالب دانشجویان به روش قدیمی منبع نویسی كرده اند. دانشجویان توجه زیادی به ارایه پیشنهادات تحقیقی و كاربردی نكردند.

منبع: http://researcheditor.ir