معاونت پژوهشی - دانشگاه علوم پزشکی فسا

green

علم سنجی

ارزیابی مجلات ISI چگونه یک مجله ISI ارزیابی می شود؟ نوشتن یک مقاله که در ISI چاپ شود اوج رضایتمندی برای نویسندگان است. پس بد نیست که در زمینه ارزیابی مجلات در این پایگاه علمی اطلاعاتی کسب کنید. مؤسسه اطلاعات علمیISI برای ارزیابی تحت پوشش فهرست نویسی خود، سه شاخص در نظر گرفته است: ۱- فاکتور تأثیر گذار (IF): این شاخص مهمترین و در عین حال کاربردی ترین شاخص ارزیابی مجله ها از نظر ISI است. ۲- شاخص فوری (Immediately): تعداد ارجاعات به مقاله های منتشر شده مجله در سال مورد ارزیابی تقسیم بر تعداد مقاله های منتشر شده در همان سال مجله مذکور است. این شاخص در حقیقت شیب رشد منحنی ارجاعات را بیان می کند. ۳- شاخص نیمه عمر ارجاع (Cited Half-Life): نیمه عمر ارجاعات یا نیمه عمر استناد، تعداد سال هایی است که از سال ارزیابی باید به عقب برگشت تا شاهد پنجاه درصد کل ارجاعات به مجله در سال مورد ارزیابی باشیم.  

در دیگر قسمت های آموزشی موسسه Research Editor شاخص های فوق به تفصیل بیان شده اند که در صورت تمایل می توانید به آن ها مراجعه کنید. لازم به ذکر است که هیچ یک از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی گیرد، بلکه با بررسی مجموع عوامل، یک امتیاز کلی داده خواهد شد.  ارزیابی کنندگان ISI در حدود ۲۰۰۰ عنوان جدید را سالانه مورد ارزیابی قرار داده و تنها ۱۰ تا ۱۲ درصد از مجله های علمی ارزیابی شده، انتخاب می شوند. هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یکسری مراحل ارزیابی را پشت سر می گذارند. از جمله مواردی که در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است که اسامی نویسندگان، عنوان، چکیده و کلمات کلیدی و حتی الامکان منابع و مآخذ انگلیسی باشد.  اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می رسد، اما موارد ذکر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد. زیرا ارزیابی کنندگان مجله های علمی در ISI نمی توانند عناوین ومنابع بکار رفته در مقاله ها را به زبان انگلیسی ترجمه کنند. داوری علمی و تخصصی مقالات چاپ شده در مجله توسط داوران نامی و قوی، یکی از مهمترین مواردی است که مورد توجه ارزیابی کنندگان قرار دارد. داوران معروف و کارکشته گویای اعتبار و ارزش بالای علمی مجله است.  

سه پایگاه  EST،  WOSو JCR از معتبرترین پایگاه های علم سنجی هستند که توسط مؤسسه اطلاعات علمی ISI تهیه و روز آمد سازی می شوند که در زیر مختصر توضیح داده می شوند. پایگاه Essential Science Indicators :ESI بر مبنای دوره های زمانی ۱۰ ساله، به ارائه آمار در قالب شاخص های تعیین شده تولید علم از جمله رتبه علمی کشورها بر اساس تعداد تولیدات علمی، تعدا کل استنادها و نسبت استناد به تولیدات علمی می پردازد. در پایگاه Web of Science :WOS امکان جستجو و استخراج اطلاعات در طول دوره های زمانی مختلف بر اساس شاخص های گوناگون علم سنجی وجود دارد. پایگاه Journal citation Reports :JCR  به ارائه گزارش استنادی نشریه ها می پردازد. از طرفی تعداد نشریه هایی که هر کدام از این پایگاه ها نمایه می کنند نیز با دیگری متفاوت است. بهترین معیارهای ISI برای نمایه کردن مجله ها اگر به سایت ISI مراجعه کنید متوجه خواهید شد که 4 معیار اصلی برای ارزیابی مجلات وجود دارد: ۱- زمان بندی نشر، تعریف شده باشد. یعنی معلوم باشد که فصلنامه است، ماهنامه است یا… و به طور منظم سر تاریخ خود آماده شوند. ۲- فرآیند داوری برای مجله تعریف شده باشد. ۳- قواعد نشر بین المللی را رعایت کند. برای مثال، عنوان مجله گویای محتوای آن باشد. ۴- مقاله به هر زبانی که باشد مهم نیست ولی چند مورد (قبلاً ذکر شد) در آن باید به زبان انگلیسی باشد. موارد فرعی هم وجود دارد: ۱- مجله باید حوزه بین المللی داشته باشد و به یک حوزه جغرافیایی خاص تعلق نداشته باشد. ۲- در حوزه آن مجله، ترجیحاً مجله مشابه نباشد یا اگر هست آن مجله معیار برتری نسبت به آنها داشته باشد. ۳- افراد به وجود آورنده آن حتی الامکان افراد شناخته شده ای باشند. ۴- افراد به وجود آورنده، توزیع جغرافیایی مناسبی داشته باشند مثلاً همه ایرانی نباشند. البته موارد فرعی، نمره اضافه دارد و در قبولی یا رد مجله از طرف ISI نقش بازی نمی کند.

منبع: http://researcheditor.ir